Volver

Hai xa cáseque catro meses que non publicaba nada. A vida faiche pasar por situacións que unhas veces che impiden falar porque non sabes ben que dicir, e a miúdo o mellor que se pode dicir é non dicir nada.
É duro volver, retomar o andado, erguerse tra-la caída. Pero volvemos. Salvando as distancias (siderais) o bo de Saramago estivo vinte anos sen publicar. Se cadra pasaba por un estado larvario e os seus escritos posteriores xa estaban aí, aínda que non saísen á luz pública. En fin, a vida...
En todo este tempo pasaron moitas cousas, principalmente o agravamento da crise que xa asomaba as orellas en setembro, anque algúns non llas quixeran ver. Mentiu o goberno? Mentiunos Zapatero? O certo é que nestas cuestións é sempre moi difícil demostrar a culpabilidade. Se os asesores gubernamentais non foron quen de ver a que nos viña enriba, certamente non son gran cousa como asesores. Se o sabían, sempre poden dicir que mentiron ou non dixeron toda a verdade, para non crear un clima de medo e desconfianza tan malo, como todos sabemos, para a economía. Algúns, parece que acaban de descubrir precisamente iso, que esta ciencia ten máis que ver co estado de ánimo que coas matemáticas. E isto lémbrame o que aconteceu con conceptos como o de intelixencia, noutros tempos vinculado cáseque en exclusiva ao cociente intelectual e hoxe moito máis relacionado coas emocións.
Eu diría que pouco a pouco, as cousas van indo ao seu sitio. Pensabamos, máis ou menos ata os anos setenta, que o desenvolvemento científico e tecnolóxico nos ía levar a poder catalogar os cerebros en base a puros coeficientes, o cal nos levaba a plantexar deseños educativos que casaban ben con esas teorías, pero que na práctica non acabaron por acadar logros educativos relevantes (conductismo). O mundo da empresa viu o ceo aberto porque para seleccionar aos mellores chegaría con, practicamente, premer un botón. Non foi así, nunca será así. Hay que engadir o factor humano, as emocións, o entorno...a vida.
No mundo da economía seica tamén pasou outro tanto: se se daban unhas premisas (practicamente matemáticas) o crecemento económico ía estar asegurado. O mercado libre se autorregularía e non precisaría de papá estado. A aparición en escena das chamadas novas tecnoloxías agrandou esta percepción (o estoupido da burbulla tecnolóxica foi, noustante, un aviso). Había que consumir, construír, asfaltar, edificar... O crecemento estaba garantizado ad infinitum, o cal a min, que non estudei economía e adoito saltar as páxinas en cor sepia do xornal, sempre me pareceu unha contradición, xa que vivimos nun sistema ecolóxico finito (así andamos agora). Non contabamos co factor humano e os comportamentos surrealistas aos que chegou o sistema financeiro, que xa se estaban a propiciar desde había tempo. E o sistema todo colapsou.
Pero eu agora veño de embaixo, das entranas do inferno, dos sumidoiros da vida... e non podo máis ca subir. Por iso penso que esta crise vai ser a que nos faga ver colectivamente que iamos mal, que non serve de nada amorear cartos se non desfrutamos do bo que temos na vida (normalmente ao noso carón e sen nos decatar), que non hai por que cruzar o planeta (e gastar un montón de combustible) para visitar o paraíso, que aforrar enerxía pode ser mesmo divertido, que ir tan rápido non nos leva a ningures...
Yes, we can... podemos contrariar e darlle a volta a esa intelixente sentencia que di que o cambio climático non é unha cuestión de futuro senón do pasado, e que xa non hai moito que poidamos facer. E anque non poidamos finalmente, estamos obrigados a intentalo. (Deus!, que discursos lle ía escribir eu ao Obama). Aquí andamos para o que faga falta.